Od 1. juna, odnosno danas počinje primena Zakona o organskoj proizvodnji, kojim se po prvi put uvodi Registar organskih proizvođača, kao i obaveza da svi proizvođači prijavljuju svoje aktivnosti nadležnim organima. Ovaj zakon donosi značajne promene za sve učesnike u lancu organske proizvodnje u Srbiji.
Zakon je formalno stupio na snagu sredinom decembra prošle godine, ali je njegova primena odložena kako bi se proizvođačima i institucijama ostavilo dovoljno vremena za prilagođavanje novim pravilima i standardima.
Novim propisima detaljno se uređuju principi organske proizvodnje, uključujući označavanje i oglašavanje proizvoda, kao i sistem kontrole, sertifikacije i nadzora. Posebno je naglašena zabrana upotrebe GMO i proizvoda nastalih od GMO-a u svim fazama proizvodnje, uključujući preradu, zaštitu bilja i ishranu životinja.
Jedna od ključnih novina odnosi se na organizaciju proizvodnje – prerađivači više ne mogu biti nosioci sertifikata za celu grupu proizvođača. Tu ulogu sada preuzimaju proizvođači organizovani kao pravna lica.
Zakon se primenjuje na širok spektar proizvoda – od biljne i stočarske proizvodnje, preko pčelarstva i akvakulture, do prerađenih proizvoda, hrane za životinje i reproduktivnog materijala. Obuhvata sve faze – od proizvodnje i prerade do uvoza, izvoza i plasmana na tržište, ali se ne odnosi na pripremu hrane u ugostiteljskim objektima.
Među ciljevima zakona izdvajaju se zaštita životne sredine, očuvanje plodnosti zemljišta, povećanje biološke raznovrsnosti i unapređenje dobrobiti životinja. Takođe, podstiče se razvoj lokalne proizvodnje, kratkih lanaca distribucije i očuvanje autohtonih biljnih i životinjskih vrsta.
Za označavanje organskih proizvoda dozvoljena je upotreba izraza poput „organski“, „ekološki“ i „biološki“, kao i njihovih skraćenica. Predviđeno je i korišćenje nacionalnog znaka za organske proizvode, čiji izgled i pravila upotrebe propisuje nadležni ministar.
Zakon uvodi i stroge kaznene mere za nepoštovanje propisa – novčane kazne kreću se od 5.000 do čak tri miliona dinara, u zavisnosti od težine prekršaja.
Tri K
